Na mwandishi wetu, Mwanza
Bodi ya Pamba Tanzania (TCB) na Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI) wameweka mkazo katika kuimarisha ushirikiano wa tafiti za kilimo kwa lengo la kupata suluhisho la changamoto zinazowakabili wakulima na kuongeza uzalishaji pamoja na tija ya zao la pamba nchini.
Hatua hiyo imekuja kufuatia kikao cha pamoja cha Menejimenti ya TCB na TARI kilichofanyika Septemba 18, 2026, katika Ofisi za Bodi ya Pamba Tanzania, Makao Makuu jijini Mwanza.
Kikao hicho kilijikita katika jambo moja muhimu: jinsi ya kuhakikisha utafiti hauishii kwenye ripoti na maabara, bali unamfikia mkulima na kutatua changamoto anazokutana nazo shambani.
Akizungumza katika kikao hicho, Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa TCB, Mhandisi Godwin Makori, aliipongeza TARI kwa kuendelea kufanya tafiti zinazolenga moja kwa moja kuboresha uzalishaji wa pamba.
Alitaja maeneo muhimu yanayofanyiwa utafiti kuwa ni pamoja na afya ya udongo, mbegu, magonjwa ya mimea, mabadiliko ya tabianchi pamoja na matumizi ya zana na teknolojia za kisasa katika kilimo.
Kwa mujibu wa Mhandisi Makori, mafanikio ya utafiti yanapaswa kupimwa pia kwa namna unavyoweza kumsaidia mkulima kupata suluhisho kwa wakati.
“Moyo wa maendeleo ya nchi ni utafiti, lakini thamani ya utafiti inaonekana pale matokeo yake yanapomfikia mtumiaji wa mwisho na kutatua changamoto aliyonayo,” alisema.
Mhandisi Makori pia alisisitiza umuhimu wa kuongeza nguvu katika tafiti za mbegu zinazoweza kustahimili athari za mabadiliko ya tabianchi.
Aidha, alitoa wito wa kubuni zana rahisi na zinazofaa kwa mazingira ya wakulima ili kusaidia kukabiliana na changamoto ya magugu, sambamba na kuimarisha ukaguzi wa mbegu katika hatua zote za uzalishaji na usambazaji.
Hatua hiyo inalenga pia kupunguza uwezekano wa kuenea kwa magonjwa yanayoathiri zao la pamba.
Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa TARI, Dkt. Thomas Bwana, alisema taasisi hiyo itaendelea kuwekeza katika tafiti bunifu zinazokwenda sambamba na maendeleo ya teknolojia ili kuongeza ufanisi wa kilimo nchini.
Dkt. Bwana alisema TARI ina wataalamu zaidi ya 1,400 nchini ambao wako tayari kushirikiana na wadau mbalimbali katika kuendeleza tafiti zenye tija kwa sekta ya kilimo.
Katika eneo la mbegu, alifichua kuwa kwa sasa kuna aina 17 za mbegu za pamba zilizo katika hatua mbalimbali za utafiti.
TARI pia imeahidi kufanyia kazi pendekezo la TCB la kuwa na zaidi ya aina moja ya mbegu zinazoweza kutumika kibiashara, jambo linaloweza kuwapa wakulima fursa pana zaidi kulingana na mazingira na mahitaji yao ya uzalishaji.
Mabadiliko ya teknolojia yanaonekana pia kuwa sehemu muhimu ya safari ya kuongeza tija ya pamba.
Dkt. Bwana alieleza kuwa Gene Bank inayojengwa Arusha itakuwa na umuhimu katika kuhifadhi vinasaba vya mbegu kwa muda mrefu, hatua inayolenga kulinda rasilimali muhimu za kilimo kwa matumizi ya sasa na vizazi vijavyo.
Wakati huo huo, TARI imeeleza umuhimu wa kuchunguza matumizi ya Akili Unde (AI) katika kutambua magonjwa ya pamba.
Teknolojia hiyo inaweza kuchunguzwa katika utambuzi wa magonjwa ikiwemo mnyauko fusari, kwa lengo la kusaidia kuwezesha utambuzi wa mapema na kuchukua hatua za udhibiti kabla tatizo halijaathiri kwa kiwango kikubwa uzalishaji.
Mbali na mbegu na teknolojia, kikao hicho pia kiligusa suala la mbolea hai ya pamba inayojulikana kama “Go-Biofert.”
Viongozi hao walisisitiza umuhimu wa kuendelea na ushirikiano katika kukamilisha mchakato wa usajili wa mbolea hiyo, hatua inayotarajiwa kwenda sambamba na mkakati wa TCB wa kuanzisha kiwanda cha uzalishaji wa mbolea hiyo.
Ili kuhakikisha makubaliano hayo yanageuka kuwa vitendo, TCB na TARI wamekubaliana kuunda Kamati ya Pamoja ya Wataalamu.
Kamati hiyo itaratibu masuala mbalimbali ikiwemo:
Utafiti unaolenga changamoto halisi za wakulima.
Ushauri wa kitaalamu kwa wadau wa sekta ya pamba.
Mawasiliano kati ya wakulima, watafiti na wadau.
Mrejesho kutoka kwa wakulima kwenda kwa watafiti.
Ufuatiliaji wa namna matokeo ya tafiti yanavyotumika mashambani.
Kwa mtazamo mpana, ushirikiano huu unaweka mkazo katika kujenga mnyororo wa maarifa unaounganisha mtafiti na mkulima—kuanzia kwenye kubaini tatizo, kufanya utafiti, kupata suluhisho, kulifikisha kwa wakati kwa mkulima na hatimaye kupima matokeo yake shambani.
Kwa wakulima wa pamba, mafanikio ya ushirikiano huu yatategemea zaidi uwezo wa tafiti kuzalisha suluhisho zinazoweza kutumika kwa urahisi na kwa wakati.
Kuanzia mbegu bora na zinazokabiliana na mabadiliko ya tabianchi, udhibiti wa magonjwa na magugu, matumizi ya teknolojia za kisasa hadi upatikanaji wa mbolea hai, maeneo hayo yana nafasi kubwa katika kuamua kiwango cha uzalishaji na tija ya zao la pamba.
Kwa TCB na TARI, ujumbe wa kikao hicho ni mmoja: utafiti wenye thamani ni ule unaotoka kwa mtafiti na kufika shambani—ambako changamoto halisi za mkulima zinapatikana.
Mwisho.
0 Comments